درس هايی از روش تدريس استاد شهيد مرتضی مطهری(1)

روش های استاد در اداره ی کلاس و تدریس بی تردید الگویی است برای داشتن کلاسی موفق و در نتیجه آموزش و پرورشی موفق.

1 – تفکیک مفاهیم در ابتدای کلاس:

استاد تدریس مرتب و منظمی داشت. در آغاز درس٬ مقدمات را به خوبی توضیح می داد و مشخص می کرد که مطلب مبتنی بر چه مقدماتی است تا در ذهن شنونده در هم آمیختگی فکری ایجاد نشود.


2 – استفاده از زبان و بیان جذاب:

یکی از تفاوت هایی که استاد مطهری با برخی اساتید دیگر داشت، این بود که استاد٬ با مطلب دانشجو را جذب می کرد و دیگران با بیان. البته بیان مهم است اما اگر فقط بیان باشد، زود می گذرد. به عبارت دیگر اگر بیان بدون مطلب باشد، سرگرمی ای بیش نیست اما اگر جان انسان مسئله را لمس کند، دیگر کهنه شدنی نیست. استاد به گونه ای عمل می کردند که فرد در هنگام خروج از جلسه ی درس استاد، از درون حالت ابتهاج داشت و همواره به یادش می ماند.

3 – طرح مباحثی که مفید است:

دانشجویان و شاگردان استاد کمتر دچار این سؤال می شدند که:
این حرفها به چه درد می خورد؟
و این به دلیل آن بود که درس ایشان برخاسته از درد ایشان بود.

 4 – تدریس متناسب با سطح شاگردان:

استاد در هر کلاس استعداد و بنیه ی مستمعین را در نظر می گرفت.
برای مثال کلاس های تفسیر قرآن ایشان با سطح کلاس های خصوصی ایشان در منزل و سطح هر دوی اینها، با سطح کلاس های دانشگاه متفاوت بود. معمولا در کلاس عمومی تر ایشان از مثل ها، حکایات و داستان های شیرین برای رفع خستگی مستمعین استفاده می کرد و در کلاس های خصوصی تر به ندرت.

5 – ساده نویسی و ساده گویی:

استاد سخت معتقد بود که باید به ‹‹زبان زمان›› کتاب نوشت. او به زبان مردم سخن می گفت٬ گر چه پل ارتباط بین حوزه و دانشگاه بود اما زبان هر دو را به خوبی می شناخت. زبان شهید مطهری نه برای دانشجو بیگانه و غریب بود و نه برای طلبه ی علوم قدیمی.

ادامه دارد...